Ariketa posiblea

Lehenik eta behin, umearekin batera urduritasuna suposatzen duten egoeren zerrenda bat egingo dugu. Egoerak non,normalean umeak jendearekin gaizki bukatzen duen. Adibidez:



- Jantokian itxaroten egoten direnean
- Txango bat dutenean
- Ariketak zuzentzeko ilada itxaroten dutenean
- Azterketa bat dagoenean eta egiten duten bitartean
- Jolasten uzten ez diotenean
- Notak emateko orduan
- Autobusean aspertzen denean

Ondoren, egoera hauetan kanporatzen dituen jarrera desegokiak zergatik agertzen diren aztertuko dugu. Hau da, gogoeta bat egingo dugu. Aurretik aipatu dugun bezala, autokontrol gutxi daukate ume hauek eta bere buruarekin hitzegiteko zailtasunak aurkezten dituzte, beraz hemen gure laguntza behar-beharrezkoa da.

Orain zergatik jokatzen du era horretan pentsatu ostean hurrengo esaldia azaldu eta ulertarazi beharko diogu: “Arazoak ez edukitzeko modurik onena egoera arriskutsuak eta jostailu arriskutsuak ekiditzean datza”. Horretarako egoera bakoitzeko irtenbide bat bilatu beharko dugu. Irtenbide errealak eta egingarriak izan behar dira, zortzi urteko ume batek ulertu eta bideratu ahal dituenak.

Daniren kasua

Dani 8 urteko umea da. Bere guraso, bere aitaren gurasoekin eta bere arreba txikiarekin bizi da baserri batean. Txikitatik asko mugitu da eta lo gutxi egin du. Betidanik jostailuak apurtu ditu eta beste umeekin jolasteko orduan arazoak izaten ditu ez dituelako jolasen arauak betetzen (pazientzia gutxi bait dauka).

Danirentzat klasera joatea tormentu bat bilakatu da. Alde batetik, irakurketa zein idazmenean arazoak ditu, besteei baino gehiago kostatzen baitzaio. Glasean erraz galtzen du arreta, etxekolanak egitea ahazten du eta askotan ariketak amaitu gabe uzten ditu.

Beste alde batetik, ikaskideen aldetik bazterketa jasatzen du. Besteek jolasten duten bitartean Danik molestatu baino ez duela egiten diote. Gainera ez daki bere txanda itxoiten eta azkar haserretzen da. Jolas berberean ezin da denbora askorik egon, erraz aspertzen delako eta era oldarkorrean jokatzen du gehienetan.

Etxean gauzak ez daude askoz hobeto. Bere arreba txikiarekin (6 urte), ez da ondo konpontzen. Neskatoak negar egiten duen guztietan, amak Daniri ematen dio errua, zer gertatu den galdetu eta jakin gabe.

Aita beti dabil lanpetuta eta ez du bere semearen hazkuntza jarraitu, beraz, ama bakarrik sentitzen da. Aitonak eta amonak ere ez dute asko laguntzen, neskatoaren alde jartzen dira beti eta Dani ume “bihurria” baino ez dela uzte dute. Honez gain, amak semearen hezkuntzan huts egin duela diote.

Daniren aurtengo irakasleak bere jarrera ilusita erabaki du bere amarekin hitzegitea eta eskolako pedagogak Daniri froga batzuk egiten uzteko eskatzea. Ama esperantzak galduta dago eta onartu egiten ditu froga horiek.

Pedagogak irakasleak sumatzen zuena baieztatu du: Danik arreta nahasketa dauka hiperaktibitatearekin. Etxean tratamendu bimodala aukeratzea erabaki dute, hau da, botikak eta terapia psikologikoa batera lantzea.

Daniren familiak konpromisua hartu du eta eskolan zein terapian egiten dena jarraitu ez ezik, etxean ere landuko dute, haien parte-hartze aktiboa guztiz beharrezkoa baita.

Arreta nahastea

TDA: Trastorno por Déficit de Atención

Definizioa

Arreta eskatzen duten zenbait aktibitateen aurrean arreta mantentzeko arazoak izatean TDA baten aurrean egon gaitezke. Arreta eza, hiperaktibitatea eta inpultsibitatea dira arreta nahasteetan aurkitzen ditugun sintomak. Arreta jartzeko, jesarrita egoteko edo bere burua kontrolatzeko arazoak dituzten pertsonak aurkituko ditugu.
Hiru TDA mota daude:
- TDA arreta ezaren nagusitasunarekin
- TDA hiperaktibitatearen nagusitasunarekin
- TDA konbinatua. Gehien ematen dena

Hedapena

Eskoletan haurren %5ak aurkezten dituzte arreta nahasteak eta mutilengan neskengan baino gehiago ematen dira.

Sintomak

Zaila izaten da gurasoentzat TDA bat zehaztea, normalean ume guztiak zenbait momentutan adigakorra (arreta eza), ondorioak pentsatu gabe jokatu (inpultsibitatea) edo gehiegizko aktibitatea (hiperaktibitatea) erakusten dutelako.
Hona hemen sintoma bakoitzeko zenbait agerpide:

Arreta eza:
- Xehetasunei ez die beharrezko arreta eskaintzen
- Akatsak egiten ditu oharkabean
- Zuzenean hitz egiten zaionean entzuten ez duela dirudi
- Ez ditu argibideak jarraitzen
- Ez ditu bere zereginak amaitzen
- Zeregin zein aktibitateak antolatzeko zailtasunak
- Ahalegin mental jarraitua eskatzen dituzten zereginak
- Askotan gauzak galtzen ditu
- Erraztasunez galtzen da

Hiperaktibitatea
- Gehiegizko mugimendua, batez ere esku eta oinetan
- Sarritan jesarrita egoteak eskatzen dituen egoeretan altzatzen da
- Salto eta korrika hasten da horretarako aproposak ez diren egoeretan
- Bere aisiaz lasaitasunez goxatzeko arazoak ditu
- Motore bat izango balu bezala jokatzen du
- Larregi hitzegiten du

Inpultsibitatea
-Erantzunak azkartzea galdera amaitu baino lehen
-Txanda gordetzeko zailtasunak izatea
-Besteen jarduerak moztu edo hauetan sartzeko joera dauka