Mikelen esperientzia

Mikel 4 urteko ume bat da garun paralisia daukana. Amak haurdun zegoenean rubiola izan zuen eta horregatik jaiotzatik dauka gaixotasun hau. Aurten, herriko ikastolara bidaliko dute gurasoek, bizitza integratu bat nahi dutelako beraien semarentzako. Hala eta guztiz ere, argi dago Mikel ez dela beste ume guztiak bezalakoa, berak gaixotasun nabarmen bat dauka eta horregatik, eskolan esku-hartze berezi bat egingo diote.

Mikeli eskolan hurrengo esku hartzea egingo zaio:

Eskolara iritsi aurretik, eskolaren eragina izan dezaketen ezaugarri pertsonal esanguratsuen balorazio bat egin beharko da, haurraren egoera ahalik eta hobekien ezagutzeko. Gero eskolatzea erabakiko da.

Eskolako esku-hartzean profesionalen arteko talde baten beharra dago (logopeda fisioterapeuta, laguntza-irakaslea…). Horrela, aditu bakoitzak bere ekarpena egin dezake haurraren gaitasun guztiak programa integratu eta global batetik bultzatzeko.
Ikastetxean oztopo asko daude garun paralisia daukaten umeentzako, horregatik egokitzapen batzuk egitea komenigarria izango litzakete. Adibidez:

- Oztopo fisikoak kentzea, teknologia baxuko baliabide materialen erabilera, idazteko, marrazteko, komunikatzeko, baliabide informatikoak erabiltzea. Hitz egiten ez duten ikasleen kasuan lagunduriko komukazio sistemak erabiltzea. Antolamenduzko konponbideak bilatzea eta baliabide pertsonalen laguntza.
- Curriculumeko zenbait eduki moldatu edo desagerraraz daitezke, hau da, curriculumaren egokitzapen esanguratsu bat egin daiteke. Ohiko proposamen hauek ordenagailu egokitu baten erabilerari buruzko edukiekin ordezkatzea. Ezin hitz egin dezaketen ikasleen kasuan ahozko adierazpenari dagozkion edukiak ezabatzea, horien ordez beste adierazteko bide batzuen ingurukoak sartuz: zeinuen hizkuntza, hizkuntza digitaleko ordenagailua…

Umearen arreta lantzeko teknikak ere badaude eta landu behar ditugu, adibidez ikaslea jarrera egoki batean dagoela, kontzentrazio estrategiak menperatzen erakutsiko zaio.

Garrantzitsua da bigarren mailakoa dena identifikatzen eta, begirada, arreta jarri behar duen objekturantz zuzentzen erakutsiko zaio, batez ere ahozko baliabideak erabiliz, laguntza fisikoak ezinbestekoak direnean erabiliko dira.

Haurrari ekintzetan inplikatzeko aukera emango zaio, pixkanaka arreta mailaren eskariak handituz eta arreta jartzearen prozesuaz kontziente izaten lagunduz. Ekintza bat aurerra eramateko ematen dituen pausu guztiak ozen errepikaraziko zaizkio. Azkenik, hobekuntza guztiez kontziente izaten lagunduko zaio, beti ere motibazioa lortzeko.

Garun paralisia

Definizioa

Garun paralisia, 2 edo 3 urteko adina baino lehen garatutako nerbio-sistema zentralaren lesio ez-jarraitu batek eragindako mugimenduaren eta jarreraren arazo iraunkorra da.

Behin betiko arazo neurologikoen multzo bat biltzen du. Hala ere, beraien zeinuak denborarekin alda daitezke, garunaren plastikotasuna dela eta: Garuna, Nerbio Sistema Zentrala funtzionalki eta estrukturalki berregituratzeko gai da, kaltetuak izan ez diren atalek kalteak jasan dituztenen zenbait funtzio bere gain har baititzakete. Garun paralisia eragin ditzakeen arazoek larritasun maila ezberdinak izan ditzakete, beso edo esku batena edo ahoko zonaldearen mugimendu finetan gerta daitezkeen arazo txikietatik hasi eta burua atxikitzeko, idazteko ezinbestekoak diren esku edota besoen mugimendu selektiboak gauzatzeko arazo larrietara iritsi artea.

Kausak

- Hereditarioak
- Umetokian jasatakoak: amak gaixotasun bat jaso duelako haurdunaldian (rubeola adibidez).
- Jaiotzatiko aldagaiak
- Jaiotza ondorengo lehenengo haurtzaroan izandako istripuak (garunean izandako odol isuriak…)

Sintomak

Sintomak umearen arabera aldagarriak dira, garun paralisia oso konplexua delako eta garun paralisi mota ezberdinak daudelako, baina orokorrean hauek izaten dira:

- 2 hilabeteko haurrek:
Umea altzatzerakoan ezin du burua artez mantendu
Umea altzatzerakoan hankak artazi baten moduan okertu egiten dira
- 6 hilabeteko haurrek:
Umea altzatzerakoan burua artez mantendu ezinik jarraitzen du
Zeozer heldu nahi duenean esku batekin saiatzen da eta bestea enpuñatuta mantentzen du
- 10 hilabeteko haurrek:
Esku eta hanka bat bakarrik erabiltzen dute, beste aldekoak arrastaka
Ezin dira beraien kabuz eseri
- 12 hilabeteko haurrek:
Ezin dute lau hanketan ibili
Geldirik daudenean ezin dira eutsi
- 24 hilabeteko haurrek:
Ezin dute ibili
Gurpilezko jostailuak ezin dituzte bultzatu

Aholkuak

Aholkurik garrantzitsuena umearen heziketa da, garun paralisia daukaten arren, lehenengotik BLISS sistema eta KPSa erabiltzen dute komunikatzeko. Beraien gurpil aulkian taulatxo bat eramaten dute marrazkitxoekin, eta hauek seinalatzen komunikatzen dira besteekin. Ume hauek frustazio ikaragarria sentitzen dute, gehienetan zeozer nahi dutenean inork ez dielako ulertzen, horregatik askotan haserretu egiten dira eta horretarako balio dute komunikatzeko bi sistema hauek.